Nhà thơ Xuân Quỳnh với thiếu nhi

Nhà thơ Xuân Quỳnh đã đi xa hơn hai mươi năm rồi, hôm nay chúng ta gặp nhau ở đây tưởng nhớ đến chị. Phải chăng như câu thơ xưa: “Đập cổ kính ra tìm lấy bóng”? Có lẽ không hẳn thế, bởi vì thơ văn của chị vẫn hàng ngày được ngân nga trên đôi môi các em nhỏ, hình bóng của chị ở thơ văn ấy hiển hiện hàng ngày. Nhiều người sẽ nhớ đến Xuân Quỳnh là một nhà thơ tình yêu, còn với các bạn đọc nhỏ tuổi sẽ nhớ đến chị là một nhà văn viết cho thiếu nhi.


Nhà thơ Xuân Quỳnh


Những tập sách Kim Đồng: “Mẹ con con mối”, “Bao giờ con lớn”, “Mùa xuân trên cánh đồng”, “Vẫn có ông trăng khác”, “Bến tầu trong thành phố” và đặc biệt là tập thơ “Bầu trời trong quả trứng” đã từng được giải thưởng của Hội đồng Văn học thiếu nhi - Hội Nhà văn Việt Nam và sau này được đưa vào Tủ sách vàng của NXB Kim Đồng đã ghi nhận Xuân Quỳnh là một tác giả vào hàng xuất sắc nhất của văn học thiếu nhi Việt Nam.


Nếu ở trong thơ Xuân Quỳnh say đắm với tình yêu thì ở ở trong truyện thiếu nhi, tình yêu của chị thật đằm thắm vì chị viết cho thiếu nhi trước hết là viết cho chính con mình. Có lẽ với ngưởi phụ nữ đời làm con gái thì ngắn, đời làm mẹ dài hơn. Xuân Quỳnh gặp gỡ Lưu Quang Vũ và cháu Quỳnh Thơ ra đời như một đóa hoa của mối tình ấy. Chị làm thơ cho cả ba con, nhưng với cậu con út chị dành nhiều bài đắm đuối say sưa nhất. Có lẽ những bài như “Con yêu mẹ”, “Truyện cổ tích về loài người”, những bài thơ hay nhất của thơ thiếu nhi Việt Nam đã ra đời trong một khối tình như thế.

Tập thơ "Bầu trời trong quả trứng" của nhà thơ Xuân Quỳnh trong tủ sách "Thơ với Tuổi thơ"


Bài “Con yêu mẹ” như một câu chuyện hỏi đáp giữa mẹ và con muôn thưở, và Xuân Quỳnh đã là người sáng tạo. Bắt đầu từ một cõi mênh mông…

Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết
Thế thì làm sao con biết
Là trời ở những đâu đâu
Trời rất rộng lại rất cao
Làm sao con tìm thấy mẹ?


Chúng ta có khá nhiều bài thơ, bài hát về mẹ yêu con, nhưng “Con yêu mẹ” thì mới chỉ có Xuân Quỳnh. Chị đã làm một phép nghịch đảo, một lối đùa vui, một chút dí dỏm hóm hỉnh và chính vì thế mà bài thơ đi vào lòng các em nhỏ đầy thú vị. Từ cõi mênh mông của bầu trời, chị đã dắt các em về sự gần gụi:


- À mẹ ơi có con dế
Luôn trong bao diêm con đây.
Mở ra là con thấy ngay.
Con yêu mẹ bằng con dế.


Cũng với phép nghịch đảo ấy Xuân Quỳnh sáng tạo ra bài thơ “Truyện cổ tích về loài người”:


Trời sinh ra trước nhất
Chỉ toàn là trẻ con…


Một câu nói đùa như chuyện ngược đời đã khiến trẻ em thích mê, cười phá lên vui vẻ… Có lẽ tình yêu con trẻ đã khiến Xuân Quỳnh trở thành một “nhà tâm lý” như vậy. Phải chăng tính hài hước là một yếu tố không thể thiếu trong văn học thiếu nhi, và Xuân Quỳnh như bẩm sinh ra đã hài hước, chị đã làm tươi thắm thơ thiếu nhi Việt Nam bằng tính hài hước đó.

Tuyển tập những truyện hay viết cho thiếu nhi của nhà thơ Xuân Quỳnh


Không chỉ có duyên với thơ thiếu nhi, Xuân Quỳnh còn có duyên kể chuyện, chị đã sáng tạo ra một tuổi thơ nghệ thuật từ tuổi thơ của mình và tuổi thơ của các con. Chị là một trong những cây bút thành công đầu tiên về đề tài gia đình cho trẻ em. Chị viết về những chuyện trong nhà, về bà nội, bà ngoại và ông nội ông ngoại với những chi tiết cảm động cười ra nước mắt. Những truyện ngắn “Bà bán bỏng cổng trường tôi”, “Thầy giáo dạy vẽ”, “Người làm đồ chơi”… chị viết về số phận những người thấp bé, yếu đuối, không ai chú ý trong xã hội với một tình yêu thương vô hạn. Có thể nói rằng những truyện ngắn nho nhỏ ấy, có giá trị bồi dưỡng vun đắp cho tình nhân bản trong trái tim các em nhỏ. Thiết nghĩ, đấy chính là cái gốc của văn học thiếu nhi.


Nếu ai đã gặp chị một lần, thật khó lòng mà quên được giọng nói và cách nói của chị. Thật vui vẻ, thật đáo để nhưng vẫn đằm thắm rung động, tinh tế nét đẹp truyền thống của làng La Khê xứ Đoài. “Thủa bé tôi sống ở làng…” trong Hội nghị Văn học thiếu nhi lần thứ nhất (1980) chị đã có một bản tham luận mở đầu như vậy. Chính vì thế thật là tự nhiên, chị là người kể chuyện cổ tích đặc sắc. Truyện “Lưu Nguyễn”, “Sự tích Vịnh Hạ Long”, “Từ Thức gặp tiên”… đều là những sáng tạo của chị. Nhà thơ đã giữ được trọn vẹn chất hồn nhiên của cốt truyện dân gian và thêm vào đó ngôn ngữ thiếu nhi của Xuân Quỳnh.


Nhà văn Lê Phương Liên

(Bài viết đọc tại Hội thảo Nhà thơ Xuân Quỳnh của Hội Nhà văn Hà Nội, 2012)

Lượt xem: 806

Ý KIẾN CỦA BẠN

“Cứ tỉnh táo được đôi chút tôi lại tìm đến cái máy tính và mở nó ra. Ai đã bước vào...


Hỏi đáp

21-11 hoang: BRIDE OF WATER GOD
21-11 Dung: Nữ hoàng ai cập
21-11 Oikawa: tái bản Vampire
21-11 Minh Anh: co dau thuy than
21-11 yuki: Hương tình yêu
21-11 nguyenthanhnam: số tập kurozakuro

HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG

Hotline: (08)4 3943.4490
(8h30-17h30 - Từ thứ 2 đến thứ 6)
Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Hỗ trợ qua: Chat ship hàng mỹ
Nxbkimdong@facebook
Cơ quan chủ quản: Nhà xuất bản Kim Đồng - Trụ sở: 55 Quang Trung, Hà Nội