Quỳnh “Quậy” viết “Tý Quậy”

Sinh ra ở một miền quê xa Thủ đô, tuổi thơ của tôi không có khái niệm thuê hay mua truyện tranh để đọc. Tôi được đọc “ké” Tý Quậy – Bộ truyện tranh của họa sĩ Đào Hải năm tôi đã 18 tuổi, là sinh viên năm thứ nhất, Khoa Văn học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội. 18 tuổi, qua tuổi thiếu nhi lâu rồi mà còn mê truyện tranh? Mê tới mức ngồi đọc một lèo hết 8 tập truyện Tý trên kệ sách của con nhà cô tôi ngoài Hà Nội. Sinh viên đại học mê truyện tranh của “sinh viên”... lớp 5. Nhưng đúng là như vậy đấy! Tôi mê chàng “Quậy” ấy thật! Mê từ lần đầu gặp đã cười... rung ghế với những câu chuyện gần gũi như chính mình, bạn bè mình, tuổi thơ mình.

Tác giả Dương Thúy Quỳnh

Mê là thế nhưng tôi không bao giờ dám mơ 10 năm sau, mình là một trong những tác giả viết tiếp bộ truyện này. Nhưng giờ, tôi đã viết kịch bản Tý Quậy tập 12 và tập 14, hứa hẹn nối dài những tập mới trong tương lai. Có nhiều người hỏi tôi “đã viết Tý Quậy như thế nào?”. Mỗi lần nhớ lại, tôi bồi hồi biết ơn mối duyên đã đưa tôi đến với nhân vật độc đáo này! Sau khi mê chàng Tý, tôi cũng tạm phải chia tay chàng để quay về ghế giảng đường học tập, thi thoảng viết tản văn, làm thơ, chủ yếu cho mình đọc hoặc đăng face. Nhiều khi tôi tự ghẹo mình “nhặt lá, đá ống bơ, miệng phun thơ”. Tôi cũng mơ mộng nghĩ về tập thơ trong tương lai, bên cạnh giấc mơ lớn nhất trong đời – “Dân văn làm báo”. Trong chương trình giảng dạy tại Khoa Văn có môn “Kịch bản”. Chưa bao giờ khám phá ra mình có năng khiếu viết kịch bản, cho tới một hôm tôi làm bài tập về nhà. PGS.TS Hoàng Cẩm Giang ra đề với một số từ khóa, sinh viên sẽ triển khai ý tưởng kịch bản theo những từ khóa đó. Hôm sau, tôi rất bất ngờ khi cô Cẩm Giang nêu trước lớp ý tưởng kịch bản của tôi và nhận xét tôi có năng khiếu viết kịch bản.

Sau này cô động viên tôi nên đi học thêm lớp biên kịch điện ảnh. Khi ấy tôi học để khám phá thêm về bản thân mình, để hiểu biết thêm một lĩnh vực nữa, ngoài văn chương, ngoài báo chí, chứ cũng không mơ sau này mình sẽ viết được kịch bản phim, kịch bản truyện… Khi ấy, tôi vẫn dành nhiều thời gian hơn cả cho việc học tập trên lớp và học hỏi viết báo, gửi báo cộng tác. Tôi mê việc viết báo, dù những bài báo đầu tiên phải viết đi viết lại, nhưng đó là ước mơ của tôi. Tôi sẽ nỗ lực hết mình để biến ước mơ trở thành hiện thực.

Tốt nghiệp Đại học, tôi có cơ may được về Đài Tiếng nói Việt Nam học việc. Tôi được giao chủ biên một số chương trình, trong đó có Trang Nghệ thuật dành cho thiếu nhi. Chương trình này, ngoài phỏng vấn hay bài phản ánh, phóng sự nghệ thuật dành cho các bạn nhỏ, còn có Góc Hài hước tuổi thơ với những tiểu phẩm vui nhộn của tuổi học trò. Vậy là kết hợp giữa cảm hứng về Tý Quậy năm nào và phát huy chút năng khiếu viết kịch bản được khai mở thời đại học, tôi đã viết các tiểu phẩm hài thiếu nhi phát sóng hằng tuần trên Radio. Hồi bé tôi khá quậy, bố mẹ còn bảo, “con nhỏ này bướng bỉnh”, chắc vì thế mà khi đọc Tý Quậy và sau này đặt bút viết Tý Quậy, tôi thấy “đồng cảm” chăng?

Một người Thầy của tôi từng nói, nghề báo nói đôi khi “bạc”, bao nhiêu chữ nghĩa phát sóng xong là bay lên “giời”. Vì vậy mà tôi cũng tiếc cho những tiểu phẩm của mình. Tiếc là thế, nhưng tôi chưa tự tin về việc có thể biến những tiểu phẩm trở thành xuất bản phẩm. Tôi vẫn miệt mài viết tiểu phẩm, viết đến năm thứ 7 tôi quyết định nhổ neo cầm theo một vài kịch bản tiểu phẩm đến Nhà xuất bản Kim Đồng với mục đích ban đầu chỉ để xem liệu những tiểu phẩm này có thể biên tập để trở thành sản phẩm sách được không? 

Đến Nhà xuất bản, tôi được gặp chị Thanh Hương, Biên tập kỳ cựu của bộ sách Tý Quậy. Chị Hương đọc tiểu phẩm tôi viết và thấy được hơi thở, tính cách, sự quậy của Tý, Tèo: “Chị thấy các tiểu phẩm em viết có cá tính khá đúng với Tý. Đã có rất nhiều tác giả tìm đến Nhà xuất bản để muốn được viết tiếp Tý Quậy sau khi anh Đào Hải mất, nhưng không ai viết ra được chất của nhân vật. Em thử viết đi!”. Vậy là tôi đã say mê dấn thân vào một trải nghiệm mới, thử thách mới. Với tôi, khi có trải nghiệm mới, tôi phấn khích vô cùng. Những ngày giãn cách vì đại dịch Covid 19 là những ngày tôi ngồi làm việc từ xa và viết kịch bản Tý Quậy tập 12.

Tôi tâm đắc và nhớ mãi phần truyện “chào sân” của tôi với Tý, với độc giả chính là Tý, Tèo thời covid phần 1 và phần 2. Cứ thế nối dài với Con nhà người ta, Ảo thuật, Em Cún, Flex đến hơi thở cuối cùng, Máy toán học, Mua hàng online... Tôi viết phần kịch bản, họa sĩ Nguyễn Quang Toàn đảm nhiệm phần tranh vẽ. Anh Toàn nói, “để vẽ ra được nét “Tý” của họa sĩ Đào Hải cũng là một thách thức không nhỏ vì những nét vẽ ấy đã in sâu vào tiềm thức của nhiều thế hệ độc giả. Họa sĩ Đào Hải không chỉ vẽ nhân vật mà vẽ ra cả tính cách và chất của nhân vật một cách hoàn hảo”. Tý Quậy ngày nay đã là Tý Quậy của thế hệ Gen Alpha, Gen Beta. Tôi phải viết sao để vẫn giữ được hơi thở, tinh thần của Tý Quậy thời chú Đào Hải, vừa cập nhật tuổi thơ thế hệ mới để viết những câu chuyện thuộc về các bạn. 

Đọc truyện không chỉ vui cười mà ẩn trong đó là những bài học nhẹ nhàng, tự nhiên, mang hơi thở thời đại. Với các bạn nhỏ, nếu nhàm chán sẽ không cách nào giữ được chân các bạn. Mỗi khi có cơ hội được tiếp xúc với các độc giả, tôi thường hỏi các bạn rằng: “Các bạn thích chi tiết nào nhất? Thích phần truyện nào nhất?”.

Một trang truyện Tý Quậy do tác giả Dương Thúy Quỳnh viết kịch bản

Mỗi lần hỏi là một lần tôi hiểu và học để viết tốt hơn những kịch bản sau. Còn bạn thì sao? Bạn đã đọc Tý Quậy chưa? Nếu đọc rồi, bạn hãy chia sẻ cùng tôi qua e-mail: duongthuyquynhvov@gmail.com nhé!”. Năm 2026, Tý Quậy tập 16 ra “lò” với các phần truyện Anh em mình là một gia đình, Đào vàng, Rác ơi là rác... Các bạn có hồi hộp đón đợi giống như tôi không nào? Cảm ơn họa sĩ Đào Hải! Cảm ơn Tý Quậy! Cảm ơn các bạn nhỏ! 

Dương Thúy Quỳnh

(Nguồn: Tạp chí Văn học Thiếu nhi, Tập 3)