Giỏ hàng của tôi (1 sản phẩm)
Vĩnh biệt họa sĩ Nguyễn Phú Kim – người cống hiến suốt cuộc đời với sự nghiệp mỹ thuật sách thiếu nhi
26/02/26 0
Họa sĩ Nguyễn Phú Kim là người đã dành trọn cuộc đời vì sự nghiệp làm sách cho trẻ em, trên cương vị là biên tập viên mỹ thuật của Nhà xuất bản Kim Đồng suốt từ năm 1962 cho tới khi nghỉ hưu. Bằng tài năng, tâm huyết của mình, họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã kết nối với những họa sĩ tài danh của hội họa Việt Nam, mời cộng tác với NXB Kim Đồng để có những cuốn sách có bìa và minh họa giàu thẩm mỹ, tạo thành một dòng hội họa đặc sắc cho trẻ em. Họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã thanh thản ra đi vào hồi 20g15’ ngày 22 tháng 2 năm 2026 (nhằm ngày 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Dưới đây là bài viết về họa sĩ Nguyễn Phú Kim do nhà văn Lê Phương Liên - một đồng nghiệp của ông tại NXB Kim Đồng viết tiễn biệt ông.
***
Họa sĩ Nguyễn Phú Kim sinh ngày 28 tháng 2 năm 1935 tại Thị trấn Nho Quan - Ninh Bình trong một gia đình tiểu thương có nề nếp văn hóa. Thuở nhỏ ông được gia đình cho đi học ở trường tiểu học Nho Quan. Sớm được giáo dục Văn hóa, Thể thao, Nhạc, Họa từ tuổi nhi đồng, ông Nguyễn Phú Kim đã phát huy được năng khiếu bẩm sinh gắn bó với Mỹ Thuật, Âm nhạc đó chính là việc định hướng cho nghề nghiệp của ông sau này.

Họa sĩ Nguyễn Phú Kim (1935-2026)
Cách mạng Tháng Tám thành công, mới 10 tuổi ông tham gia cách mạng làm đội trưởng Đội Nhi Đồng cứu quốc ở thị trấn Nho Quan quê nhà. Kháng chiến bùng nổ ông Nguyễn Phú Kim tiếp tục theo học trường Nguyễn Thượng Hiền ở vùng Hoa Lư (Ninh Bình) với niềm say mê âm nhạc nghệ thuật ông đã tự học chơi các nhạc cụ và làm cán bộ văn nghệ của lớp, của trường.
Năm 1956, hòa bình lập lại ở miền Bắc, ông lên Hà Nội đi học và thi đỗ vào Trường Mỹ thuật Việt Nam. Từ năm 1957 đến năm 1960 vừa học tập ông Nguyễn Phú Kim đã tham gia công tác Đoàn Thanh niên của Trường Mỹ thuật Việt Nam. Từ năm 1960 đến năm 1963, họa sĩ Nguyễn Phú Kim được cử đi công tác ở Vĩnh Linh với cương vị Phân đoàn trưởng Đoàn Văn công Trị Thiên thuộc Ty Văn hóa Vĩnh Linh. Những năm tháng làm việc với các văn nghệ sĩ ở Vĩnh Linh đã đem lại cho họa sĩ Nguyễn Phú Kim một vốn sống phong phú, rèn luyện một tinh thần tâm huyết với nghệ thuật vì nhân dân vì nhiệm vụ cách mạng.
Năm 1962, họa sĩ Nguyễn Phú Kim về làm việc tại Nhà xuất bản Kim Đồng. Với tinh thần hăng hái nhiệt tình đam mê công việc đã được rèn luyện từ những năm tháng kháng chiến, họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã sớm nhập cuộc vào cương vị người biên tập viên hội họa của các cuốn sách cho trẻ em của Nhà xuất bản Kim Đồng. Họa sĩ Nguyễn Phú Kim là người đã kết nối với những họa sĩ tài danh như Tạ Thúc Bình, Văn Cao, Nguyễn Bích, Mai Long, Ngô Mạnh Lân, Tạ Lựu, Huy Toàn, Trương Qua, Phan Doãn, Trương Hiếu, Vũ Duy Nghĩa… làm nên những bìa sách và minh họa của sách Kim Đồng tạo thành một dòng hội họa cho trẻ em đặc sắc.
Những cuốn sách ra đời trong thời chiến, trong điều kiện in ấn bìa sách và tranh minh họa đều phải dùng bản khắc gỗ mà sách Kim Đồng đã có những kiệt tác như: tác phẩm Sát Thát (Lời: Lê Vân, Tranh: Nguyễn Bích) đã được giải thưởng quốc tế, hay bộ Tranh truyện dân gian Việt Nam - một bộ sách mà đến nay vẫn tiếp tục được bạn đọc yêu thích. Có được những cuốn sách có giá trị mỹ thuật cao đó phải kể đến những đóng góp không nhỏ của hoạ sĩ Nguyễn Phú Kim.
Bước sang thời kỳ đổi mới, Nhà xuất bản Kim Đồng đứng trước thử thách của cơ chế thị trường. Dưới sự lãnh đạo của Giám đốc Nguyễn Thắng Vu, họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã nhận trọng trách làm Trưởng ban Tranh Truyện đầu tiên của Nhà xuất bản Kim Đồng. Từ những ngày đầu khởi nghiệp truyện tranh mới bằng những tập sách mỏng (16 trang) kỹ thuật cắt dán thủ công tiến tới bộ truyện tranh Nhật Bản “Đô rê mon - Chú mèo máy thông minh” - họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã là một cộng sự đắc lực của giám đốc Nguyễn Thắng Vu hoàn thành sứ mệnh của truyện tranh trong cuộc đổi mới ngoạn mục của Nhà xuất bản Kim Đồng trong những năm 1992 - 1995. Không chỉ là một cán bộ biên tập năng động, họa sĩ Nguyễn Phú Kim còn là tác giả của những bìa sách đẹp, ông cũng để lại một tập hồi ký chân thực và sâu sắc “Rubic Kim Đồng” (Nhà xuất bản Kim Đồng, 2012).

Tập hồi kí “Rubic Kim Đồng” của họa sĩ Nguyễn Phú Kim (Nhà xuất bản Kim Đồng, 2012)
Những năm tháng đã nghỉ hưu, họa sĩ Nguyễn Phú Kim dành thời gian cho sáng tác tranh và ông đã tổ chức được cuộc triển lãm riêng của mình.

Một bức tranh của họa sĩ Nguyễn Phú Kim trong triển lãm cá nhân “Tranh của Kim”, ngày 25/10/2016 tại Nhà triển lãm Mỹ thuật, số 16 Ngô Quyền, Hà Nội.
Họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã dành trọn cuộc đời vì sự nghiệp làm sách cho trẻ em. Ông đã thanh thản ra đi vào hồi 20g15’ ngày 22 tháng 2 năm 2026 (nhằm ngày 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Xin vĩnh biệt họa sĩ Nguyễn Phú Kim, một nghệ sĩ, một cán bộ tâm huyết nhiệt tình với sự nghiệp làm sách cho trẻ em, sự nghiệp thiêng liêng nhất mà ông đã tận tụy cống hiến suốt cuộc đời.
Ngày 23/2/2026.
Lê Phương Liên
| Năm 2012, NXB Kim Đồng xuất bản cuốn sách Rubic Kim Đồng của họa sĩ Nguyễn Phú Kim. Làm biên tập mỹ thuật từ năm 1962, họa sĩ Nguyễn Phú Kim gắn bó với mỗi thăng trầm của NXB Kim Đồng nói riêng và lĩnh vực xuất bản sách nói chung. Cuốn sách là những hồi ức, ghi chép của họa sĩ Nguyễn Phú Kim sau hơn 40 năm gắn bó với công việc làm sách cho thiếu nhi, bằng cái nhìn của người trong cuộc, thấu hiểu và yêu nghề tha thiết. Trong lời mở đầu cuốn “Rubic Kim Đồng”, nhà văn Viết Linh đã viết về đồng nghiệp của mình: “Tác giả là người chăm lo về mảng mỹ thuật cho các cuốn sách, nhất là anh bỏ nhiều công chăm sóc cho bộ cổ tích Việt Nam in màu rất hiếm hoi thời kì khó khăn ấy, với sự tin tưởng rằng đó chính là đặc sản của văn hóa Việt.” “Hội họa là nghệ thuật để nhìn và cảm. Bức tranh câm lặng đang nói trên tường. Chỉ có sức mạnh của bức tranh đang tâm tình, thuyết phục người xem. Tranh truyện đòi hỏi kết hợp sự linh hoạt, kì lạ, bất ngờ, những chi tiết thú vị, hấp dẫn. Rất kiệm lời, không dùng một chữ nào càng tốt. Đôi khi cần thiết sử dụng tiếng động để gây thêm sức mạnh. Nó không như văn chương, không thể lấy cách thưởng thức của văn chương để xem hội họa.” (Nguyễn Phú Kim, trích tr.199, “Rubic Kim Đồng”, NXB Kim Đồng, 2012). |
CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN
- NXB Kim Đồng “bội thu” với 8 ấn phẩm được trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII (năm 2025)
- ‘Khéo khôn với tiền’ nhận cú đúp Giải thưởng Sách Quốc gia
- Nhà xuất bản Kim Đồng được mùa tại Giải thưởng Sách Quốc gia
- Ngành xuất bản, Hội đồng Đội Trung ương trao tri thức đến thiếu nhi
- “Tiền lì xì dùng để làm gì?” – Học cách quản lí tài chính từ những điều nhỏ nhất
- Vĩnh biệt họa sĩ Nguyễn Phú Kim – người cống hiến suốt cuộc đời với sự nghiệp mỹ thuật sách thiếu nhi
