Hòa âm thiên nhiên

Rời khỏi xóm thiên đường, nhà văn Phạm Công Luận để cho nhân vật của mình rời xa không gian quen thuộc của anh: thành phố, để quay về với thiên nhiên. Cụ thể trong tác phẩm Trang trại cuối rừng là một trang trại - nơi ông nội của hai cậu bé thị dân sẽ dạy hai cậu lòng bao dung, sự thứ tha. 

Truyện bắt đầu bằng kỳ nghỉ Hè của hai anh em Thuyên - Chương, về sống chung với ông nội, vì ba mẹ bận đi công tác xa. Thêm một lý do nữa là "có một khu vườn lớn và rất nhiều con vật chung quanh để tìm hiểu là điều không có ở cuộc sống đô thị" (trích Trang trại cuối rừng). 

Mở đầu tác phẩm, tác giả đã vẽ trên trang sách một "trang trại nằm vắt vẻo trên một vùng bán sơn địa, có đồi, xa xa là núi". Đây là mảnh quê hương của ông nội, chốn ông gắn bó suốt thời trai trẻ cho đến lúc lên Sài Gòn đeo đuổi việc đèn sách và chọn đô thị phương Nam này là nơi sinh cơ lập nghiệp. Ở tuổi cổ lai hy, sau khi người vợ tào khang qua đời, ông mới trở về trang trại như trở về với một góc thiên đường khác cũng giống góc thiên đường nơi xóm nhỏ trong Xóm thiên đường. 

Hai cuốn sách "Trang trại cuối rừng" và "Xóm thiên đường" của Phạm Công Luận

Và cũng giống Xóm thiên đường, tác phẩm Trang trại cuối rừng khởi đi từ những điều bé nhỏ nhưng đủ sức làm dịu mát tâm hồn, làm hồi sinh những cảm xúc tưởng chừng bị bào mòn, rút cạn trong nhịp sống xô bồ của thời hiện đại. Kể cả trong thời hiện đại, thì con người vẫn có thể tìm lại cho mình một góc thân thương, nơi chốn để ta quay về, như xóm nhỏ thị thành, như trang trại miền quê. Trở về để được tắm gội trong lòng thiện ban sơ mà đâu đó trên hành trình dấn bước theo nhịp đời xao động, ta đã quên mình từng mang điều tốt đẹp đó. 

"Thành phố của anh" - câu nói làm Thuyên mỉm cười. Thành phố quá rộng lớn nên chưa bao giờ Thuyên nghĩ như vậy dù sinh ra ở đó. Đôi khi cần người nào đó nhắc để nhìn lại nơi mình đang sống. Thuyên yêu nơi mình sống một cách tự nhiên, nhưng Thuyên cũng có tình cảm sâu đậm với vùng đất đang ngồi đây, trong ánh sáng mờ mờ của ánh trăng và trong làn gió lao xao lay động những cây tre, cây dừa ngoài kia". (trích Trang trại cuối rừng).

Tác phẩm ngắn này là lời nhắc nhở. Rằng các bé thơ ơi (và cả những ai không còn thơ bé), chưa đến hồi tuyệt vọng. Rằng vẫn tồn tại tình người ấm áp khắp quanh ta.

Vì thế, trong Trang trại cuối rừng đã lấp lánh cái tinh thần của Xóm thiên đường, nhưng nhịp phố phường đã hòa điệu vào bản nhạc thiên nhiên, với muông thú, với cỏ cây. Nhân vật không chỉ về với thiên nhiên như một chốn ẩn lánh con người, mà về với thiên nhiên để nhận ra vẻ đẹp của con người.

Trang trại cuối rừng còn hồi vọng về tác phẩm cách đây hơn ba mươi năm của chính tác giả Phạm Công Luận: Chú bé Thất Sơn (Thất Sơn là cái tên trỏ về vùng Bảy Núi, tỉnh An Giang). Cũng là một kỳ nghỉ ở miền quê. Cũng là những con người mang một tâm hồn thiện lương và quyết giữ vẹn sự thiện lương ấy dẫu bao nhiêu nghịch cảnh thử thách. 

Truyện thiếu nhi của nhà văn Phạm Công Luận do đó hình thành một phong vị chung, tuy có cách biệt thời gian nhưng vẫn nguyên sự nhất quán trong cách lựa chọn đề tài, nhân vật, đến cả lối hành văn bỏ qua cái cầu kỳ để trực tiếp hướng đến một điều mà theo tôi thấy người soạn bìa bốn của cuốn Trang trại cuối rừng đã nói rất trúng. Đó là tôn vinh "sự bao dung vĩnh cửu của trái tim con người".

Huỳnh Trọng Khang
(Nguồn thethaovanhoa.vn)